XA XÔI THÔN NGỰA GIÀ

 

Tập truyện vừa

 

Tác giả: Ma Văn Kháng

 

Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2012

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Thực hiện ebook: hoi_ls

Seo Ly, kẻ khuấy động tình trường
Thắp một tuần hương
Cố Vinh, người xứ lạ
Cánh bướm tím
Người khổ nhất trần gian
Xa xôi Thôn Ngựa Già

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Seo Ly, kẻ khuấy động tình trường
  

       Cửa sổ gác hai nhà anh giáo Vàng Seo Tống nhìn xuống đường
phố chính huyện lỵ M, một tỉnh miền núi xa xôi. Đường phố huyện lỵ heo
hút này thì có gì mà đáng nói, ngoài phân ngựa khô, phân ngựa tươi và lũ
chó lười, khi đùa phỡn, khi ngủ trong nắng hanh vàng vắng ngơ. Thành ra
thu hút cái nhìn của con mắt cửa sổ trổ trong bức tường xăm đá nhà Tống
phải nói chính là cái tòa nhà đối diện với nó. Bốn cây cột đá tròn dựng nơi
tiền sảnh, đội cả một tảng đá lớn trên khắc những chữ Tây cho đến năm
ngoái khi ông đội Tơ ở phố này hai năm mươi, thì chẳng còn ai hiểu nghĩa
nó là quái quỷ gì, ngoài cái ấn tượng mông lung về một dĩ vãng rất sơ sài
và buồn tẻ. Qua tiền sảnh, bước vào một cái sân gạch đỏ như son, chưa kịp
gột rửa cảm giác ngợp choáng vì lạ lẫm, khách liền rơi vào tâm trạng tự ti
vì thấy quá bé nhỏ so với ba lớp nhà hai tầng vây kín, chế ngự cả khoảng
trời xanh bao la trên đầu. Hành lang nối hành lang. Các vòm cửa đắp nổi
hình lá nho và con dơi, cùng các mặt sàn lát gỗ lim đen bóng với lò sưởi
xây, đem lại cho dinh thự một phong cách châu Âu xa lạ. Nhưng, nhìn hàng
tường mặt tiền tòa nhà thao láo các lỗ châu mai, và phía sau, một lô cốt
quét vôi vàng cao vọt lên, khách nơi xa đến lại nghĩ nó chính là một trại
lính khố xanh, khố đỏ còn sót lại từ thời xứ này thuộc quyền của đạo quan
binh thuộc địa thứ tư. Muốn gì thì gì, tòa nhà này cũng là một công trình
bền vững, còn lại với thời gian và mang dấu vết thời đại rõ rệt nhất ở
trong vùng. Tòa nhà trơ như đá, vững như đồng, thi gan cùng tuế nguyệt.
Sau Pháp là Nhật, sau Nhật là Quốc dân đảng. Sau Quốc dân đảng là tên
tuổi các thổ ty chúa đất lừng danh, và bây giờ, đóng trụ sở tại đó là ủy ban
nhân dân, chính quyền công nông của các dân tộc Mèo huyện nhà.
 

    Khoảng tháng này, quanh cái bàn nhỏ của anh giáo Tống kê gần cửa
sổ nọ, Tống có thêm hai người bạn trẻ. Một là bác sĩ Ngôn hai mươi chín
tuổi, chưa vợ, đeo kính cận, điển trai, tiêu biểu cho lớp đàn ông ưa phiêu du
lãng mạn. Một người là Quốc, một gã trai mới hai mươi nhăm, lùn, vập
vạp như đô vật, rất phù hợp với cái nghề kỹ sư nông nghiệp mà anh ta
đang dấn thân. Khác với Ngôn, Quốc khô khan, lý tính rõ rệt. Hắn có thể

lội ruộng cả ngày. Và đếm quả đậu tương trên các khóm cây nọ ở ruộng thí
điểm không bao giờ chán.
 

    Họ chơi với nhau, thân với nhau vì cùng sinh hoạt một chi đoàn.
Nhưng sự liên kết về chính trị thật tình cũng chỉ là bước khởi đầu, một cái
cớ bề ngoài. Cốt lõi của sự thân thiết là tuy khác nhau lắm lắm về phong
độ, tính tình, cả ba đều thấy ở nhau một điểm tương đồng đặc biệt: ấy là
sự đam mê, sự sống tận lực, hết mình với cái mà họ yêu quý, tôn thờ. Tuy
nhiên, thúc đẩy họ đến đây lại từ một lý do vừa tầm thường, vừa cao cả,
nhưng cụ thể và giản đơn hơn nhiều. Cuối cùng thì Ngôn nhìn hai bạn, đắc
chí nói rằng: Suy ra thì đối với cái đẹp, đối với người đẹp, một ông kỹ sư
xuất thân chân đất, một gã tiểu tư sản thành thị và gã trí thức Mèo gốc là
Tống, khác nhau quá lắm cũng không hơn sự khác nhau giữa con chó giữ
nhà và con chó đi săn.
 

   Đợi cho Quốc giãn cái mặt hay nhăn nhó vì Ngôn phải chua thêm rằng
đó là ý kiến của Phrêđêrích Ăngghen mà hắn đã đọc, đã ghi nhớ từ lâu rồi,
Tống mới nhoẻn cười, vào đầu câu chuyện:
 

   - Tôi cam đoan với hai bác rằng, cô ấy là phụ nữ Mèo đẹp nhất mà tôi
đã thấy. Tất nhiên là theo mắt tôi, mắt của kẻ đã thấy chín mươi chín ngọn
núi, chín mươi chín con suối và chín mươi chín rừng đào.
 

    Quốc chọp chẹp đôi môi dày, chen ngang:

 

    - Cái đẹp, theo tôi, có một cái khung thẩm mỹ, rất rộng. Một người
đẹp. Một khu đồng đẹp. Một khóm đậu tương đẹp. Cái đẹp một khi dâng
hiến cho con người thì nó mang nhân tính.
 

    Tống giơ tay, hồn nhiên, đầu lắc lắc:

 

      - Tôi chưa nói hết. Tôi đã có dịp quen biết nàng. Nàng đẹp khác
thường lắm. Toàn bộ dân ca Mèo nói về người con gái đẹp tôi thuộc cả.
Hàng nghìn câu. Nhưng chưa đủ đâu. Lạ lắm, thực đấy mà huyền hoặc
đấy. Nói không được mà chỉ cảm được thôi. Thôi, tôi không đủ lời đâu.
Kìa, nàng đã ra! Hai bác cứ mục sở thị, rồi hãy phát biểu ý kiến!
 

    Tống ngắt lời đột ngột. Nhưng, lẽ ra phải nhường bạn, thì anh giáo
Mèo hai mươi tám tuổi này lại sấn lên, cả tấm thân phương phi của anh,

chỉ lui lại, nhường chỗ cho bạn, khi Ngôn lấy tay kéo mạnh thắt lưng anh.
 

    Sáu con mắt nhường nhịn nhau, khéo léo lắm mới đủ chỗ để phóng
chiếu sáu luồng sáng sang tiền sảnh tòa công sở đối diện.
 

    - Seo Ly! Seo Ly!

 

      Cả hai gã trai người Kinh cùng bật tiếng, kêu kinh hoàng và sung
sướng, rỗi như hai con gà chen nhau ra cửa chuồng, hai gã huých vai thúc
khuỷu nhau để giành nhiều không gian hơn trước khung cửa sổ nhỏ.
 

   Không còn là một thiếu nữ măng tơ, không, hoàn toàn không còn là
măng mới nhú, trăng mới mọc, nụ mới hé. Seo Ly đã là một thiếu phụ viên
mãn trọn vẹn. Vóc dáng nàng đã thuần thục, đã nảy nở hết độ. Mỗi chi tiết
trên cơ thể nàng đã được đào thải, gạn lọc, chọn tuyển và bây giờ định hình
như những tuyệt phẩm của tạo hóa. Nổi bật trên cơ thể nàng là khuôn hình
eo hông mượt mà và bầu ngực tràn trề sinh lực phồn thực, chúng uyển
chuyển khi nàng bước đi. Và cùng hòa phối với chúng, mắt nàng biếc xanh
màu núi lung liêng, môi nàng hé mở đầy vẻ mời mọc, gợi tình. Nàng là sản
phẩm chín nục của yêu đương mê mệt, của đàn ông háo sắc và các cơn đắm
dục chứa chan.
 

   Nhô cao cái cổ như một cọng hoa ra khỏi lớp vòng bạc sáng choang,
nàng hơi nheo mắt nhìn cảnh sắc ngoài trời. Ánh nắng sớm lúc chín giờ,
thời điểm đẹp nhất của một ngày, hắt vào hiên gặp sắc đá xanh, tạo nên một
hiện tượng giao thoa kỳ ảo. Và nàng, rõ ràng đường nét da thịt, rõ ràng
bụng tròn lưng nở như một thực thể đàn bà, mà thần thái lại quái kiệt yêu
kiều, như từ huyền thoại cổ tích đi ra.
 

   Trước hết là những con ngựa. Cả một bầy vài chục con buộc ờ dãy
cột chôn hai bên của công thự nọ, đang gật gù u oải, lập tức thoát ra khỏi
trạng thái lờ đờ, khi nàng vừa bước xuống bậc tam cấp, đi đến cạnh chúng,
chúng cùng nhất loạt hểnh mũi, hếch mông, ngoáy đuôi, rung bờm và hí
rộn như những tiếng khèn. Nàng xòe ô và âu yếm nhìn bầy ngựa.
 
 
 

    Tống thầm kêu:
    - Nàng đẹp và kiêu hùng như một con gà sống thiến!
    Ngôn choáng váng:

 

    -  Thật là một sắc đẹp mê hồn. Một trang tuyệt thế giai nhân đầy sức
cám dỗ. Một nhan sắc phi phàm, huyền bí và chết người!
 

    Quốc câm lặng. Hắn như bị cấm khẩu. Xưa nay hắn chỉ quen mô tả
hạt lúa, hạt đậu, cùng lắm là con sâu cắn rễ đậu, con rầy nâu hại lúa. Hắn bí
từ.
 
 

*

 
 

    Seo Ly, trang tuyệt sắc xứ Mèo quê ở một làng nhỏ kiệt cùng của thế
giới, nơi ngõ hẻm của vũ trụ, trên đỉnh núi Fansipan mới về làm việc ở ủy
ban nhân dân huyện. Sắc đẹp và tên tuổi nàng từ lâu đã lưu truyền và trở
thành một trong những truyền kỳ đặc sắc nhất trong vùng. Giàng A Páo ba
mươi lăm tuổi, sức vóc vác nổi một con ngựa hai tuổi, là chủ tịch huyện,
nhân một lần về thăm vùng lúa mì thí điểm trên bản Y Tí quê Ly, gặp Ly
liền tì đầu gối ký quyết định tuyển nàng ngay về làm nhân viên cơ quan
hành pháp tối cao của huyện nhà. Tư chất nàng, vẻ đẹp của nàng đáng đặt
nàng vào những ngôi vị sang trọng nhất trong thang bậc xã hội này. Xoàng
ra, nàng cũng có thể làm phó chủ tịch, làm ủy viên ủy ban phụ trách văn xã,
hoặc diễn viên văn công. Tiếc thay nàng mới võ vẽ biết đọc và chẳng có
năng khiếu gì. Chủ tịch Páo quát: “Làm sang cái cơ quan ủy ban mà không
đáng giá à!”. Nói vậy thôi; chứ thiếu gì việc. Cuối cùng; êm thấm nhất;
nàng giữ chân văn thư đưa gửi và tiếp nhận công văn. Và như vậy, ngày hai
lần, sáng là chín giờ và chiều là hai giờ, nàng giương ô, rời văn phòng với
cái túi nhỏ trên vai đi tới trạm bưu điện ở cuối phố và lát sau, từ đó nàng
trở về. Đi năm trăm mét. Về năm trăm mét. Quãng đường đủ để Ngôn bám
gót và biến ngay thành một gã si tình.
 

   Chả ngày nào gã bác sĩ không theo đuổi nàng. Thoạt đầu thì khoảng
cách còn rộng. Sau thu hẹp dần. Và càng lúc hắn càng sôi sục, càng mê
muội, càng giống một kẻ ở trạng thái thăng đồng. Giọng ngào ngạt, hắn
nói:
 

    - Làm sao mà có thể sống bình thường khi ở gần nàng được nhỉ?
Nàng tỏa ra một từ trường lôi cuốn. Nàng hút hồn tôi. Nàng thôi miên mỗi
chi tiết trên phố xá! Con ngựa tỉnh ngủ. Cái cối đá tự quay. Cả lớp rêu xanh

màu kim khí bám trên bờ đá cũng khởi sắc. Tôi đứng bên nàng như đứng
giữa hai cực đối lập: sự hiện hữu cụ tượng và tính phi thực của đời sống.
Nhưng, Tống bảo sao? Nàng đã xấp xỉ tuổi bốn mươi? Tôi không tin!
 

   Khuôn mặt bầu bĩnh đờ ra, lát sau Tống mới lẩm nhẩm:

 

   - Khi tôi còn bé, chưa qua tuổi mụ, tôi đã nghe mẹ tôi nói, ở Y Tí có
một người phụ nữ đẹp như tiên.
 

    - Hay là mẹ nàng?

 

    - Không! Chính là nàng. Anh có biết ông quét chợ Mã Đại Khương
không? chính ông ta nói ông ta có lá số tử vi của nàng. Nàng mệnh vô
chính diệu đắc tam không, lẫy lừng lắm. Nàng sinh năm Tuất, năm nay gần
bốn mươi là phải rồi.
 

    Giữa đối thoại say mê của hai bạn, gã kỹ sư lùn ngồi như bụt mọc.
Gã ít lời. Nhưng có trời hiểu được trong óc gã đang xảy ra chuyện gì. Liệu
trong giấc mơ toàn thấy những đậu, ngô, khoai và sâu bọ, gã có thấp
thoáng hình bóng giai nhân?
 

      Là kẻ duy cảm và duy mỹ đến cùng, Ngôn dấn thân lao vào cuộc
phiêu lưu ái tình. Viên bác sĩ trẻ ngẩn ngơ cả người khi nhận ra điều kỳ lạ
là từ thân thể người phụ nữ nọ, tiết ra một làn hương thơm phảng phất mùi
hương xạ. Tra cứu các sách vở y học, hắn không tìm thấy lời giải đáp. Hắn
đọc các sách cổ thì thấy có nói đến loại người phụ nữ đặc biệt này. Lại
thấy có câu: Mỹ nhân hơn hoa là nói. Hoa hơn Mỹ nhân ở chỗ tỏa hương.
Liền mừng húm vì thấy nàng được cả hai.
 

    Ngôn tìm đến người quét chợ. Lão quét chợ bằng tuổi bố Ngôn. Y
miệng méo, chân khoèo, tay lệch, dáng đi ngật ngưỡng, kiểu người tiên
thiên bất túc. Thần xác tật nguyền ấy là hệ quả của một đời sóng gió, lăn
lóc bất tận trong tranh đấu và trường tình. Đến đất này, khi y là sư phó một
sư đoàn Quốc dân đảng. Nhưng y đã vứt lại tất lon tướng, ngù vai và kiếm
lệnh để ở lại với một mụ đàn bà bán bánh bao người Hoa lai Việt. Y bảo:
“Seo Ly thuộc loại yêu phụ, loại này mắt sáng trắng, như mắt quạ, ngày
đừng hòng chạm đến da thịt nó, nhưng từ ba giờ sáng thì tha hồ vần vò”.
Lại có lúc như một kẻ sở đắc vì đã từng trải, y than: “Hồng nhan bạc mệnh!

Nàng là số phận của cái đẹp ở trên đời!”. Rồi nghêu ngao bỡn cợt ngay
sau đó:
 

Mày đẹp thì mày phải lo
Đêm nằm khối kẻ rình mò ước ao
Xấu xí như mẹ con tao
Đêm nằm mở cửa, sướng sao cho đành!
   - Cả thằng quét chợ ấy nó cũng mê Seo Ly rồi. Khốn nạn! Nó còn nói
được ngủ với nàng một đêm rồi chết, nó cũng cam lòng. Thật là một tên
cường bạo!
 

   Một hôm, Ngôn đã rít lên như vậy với vẻ cuống cuồng và nỗi sự hãi
đờ đẫn cả người. Sau đó, Ngôn gần như biến mất dạng. Ít lâu sau, trên cái
bàn kê gần cái cửa sổ nhỏ nọ chỉ còn lại Tống và anh chàng kỹ sư lùn. Cả
hai cùng buồn rầu vì cái tin Ngôn đã bị đưa xuống hạ phóng ở các vùng
thấp dưới bờ sông Chảy trong chiến dịch phòng chống bướu cổ của huyện.
 
 

   - Tại ông Páo!
   Tống nói, Quốc lắc đầu:

 

      - Tại nó. Nửa đêm nó gõ cửa buồng Seo Ly. Nhưng, nó ngồi nói
chuyện đàng hoàng. Mà thật ra, cũng chẳng tại ai hết. Khung thẩm mỹ vốn
rộng. Ta có thể yêu một khu đồng xanh tươi, một khóm đậu, vì vẻ đẹp của
chúng mang nhân tính.
 

     Viên kỹ sư chân đất ngắt lời, không trình bày hết lý thuyết về khung
thẩm mỹ vốn rộng, móc túi vứt lên bàn một tập giấy nhàu nát, mặt bỗng hí
hởn như trẻ con được quà:
 

     - Đọc thử Tống nghe vài bài thơ tình nhé.

 

     Ôi trời! Giữa những trang giấy tô xóa nhằng nhịt các công thức, các
hình vẽ sâu bọ và mô tả cây đậu, là những bài thơ phác thảo:
 

Sau giấc mộng lòng ta như chiếu trải
Mưa chưa hết nước, lòng ta như suối reo
Hoa chưa nở, ớt trong vườn đã chín
Bếp lửa hồng, ngọn lửa bốc như treo.

     Buổi sáng ấy là thời điểm hệ trọng. Với sự phụ giúp thêm của hai lít
rượu bắp, phố huyện đã xuất hiện hai nhà thơ. Tống hát nhại các bài dân
ca tình yêu. Còn Quốc thì như một hiện tượng đột xuất của thiên tài. Xưa
nay, theo quan niệm phổ thông, để trở thành nhà thơ đâu có khó. Chỉ cần
thuộc một ít ca dao tục ngữ và trong lòng có hỏa diệm sơn tình cảm. Gã kỹ
sư đổng quê giàu có cả hai phương diện đó. Và gã vừa đọc thơ của mình,
vừa nhận ra Freud quả là một bậc thầy có một không hai về khoa học phân
tâm học: chính gã đã dồn nén, tích tụ, chứ không phát tiết ra mắt ra miệng,
như Ngôn bác sĩ, và bây giờ thăng hoa thành thơ ca.
 

    Mặc dầu, bốc lên tận mầy xanh buổi sáng ấy, cả hai vẫn không quên
ngó qua cái cửa sổ nọ như nhòm vào kính chiếu yêu để soi tìm bóng mỹ
nhân. Điều lạ là, cả ngày hôm đó, cả ngày hôm sau, và tiếp đó, họ đểu
không thấy Seo Ly ra vào...
 
 
 
 

                                    
*

    Seo Ly không còn là nhân viên văn thư của ủy ban huyện nữa. Nàng
không thạo việc, chữ nghĩa quá ít ỏi, công văn giấy tờ nàng giao nhận
nhầm lẫn lung tung. Đó là một lý do. Lý do nữa là ông Páo sợ mất phiếu
trong kỳ bầu cử chủ tịch tới. Đây đó đã có lời đàm tiếu: Chủ tịch mê tít
cung thang Seo Ly, đêm nào cũng xuống buồng cô trò chuyện, lại có người
nhìn thấy ông thơm vào má nàng. Và, đáng trách hơn nữa, như dư luận xôn
xao, trong việc ông đưa Ngôn đi xuống các xã vùng thấp tham gia chiến
dịch chống bướu cổ rõ ràng là có tác động của cơn ghen tình ái ngấm
ngầm. Tuy vậy, tất cả củng vẫn chỉ là lý do phụ. Cái chính là sự quyết định
của bí thư huyện ủy Cư A Tráng. Tráng là bí thư huyện trẻ, mới ba mươi
hai, mặt mũi sáng sủa, tính tình hoạt bát, quyết đoán. Một lần sang ủy ban
huyện họp, thấy mặt Seo Ly, liền sững sờ rồi nheo mắt, nhăn trán, cả buổi
họp khác hẳn mọi ngày, chẳng mở miệng nói nổi một câu. Nhưng, hôm sau,
có tờ quyết định từ huyện ủy gửi sang: Nay điều đồng chí Seo Ly về công
tác ở cơ quan huyện Hội Phụ nữ. Bấy giờ, từ chủ tịch Páo tới anh chăn
ngựa ở cơ quan, mới ngã ngửa người ra vì bất ngờ và tức tối!
 

     Bí thư Tráng quả là có con mắt tinh đời. Thiên nhiên được đánh thức
bằng sự bừng nở bất ngờ của hoa. Cơ quan huyện hội xưa nay không có thì
thiếu, có thì thừa, vốn vắng tanh vắng ngắt, nay như có cuộc bùng nổ về
khách khứa vào ra.
 

     Người cũng như vật trang trí trong nhà, xếp đúng chỗ mới nổi hình
nổi sắc. Tiếp theo phát hiện của ông Tráng là sự khám phá liên tục của các
nhà báo tỉnh. Hóa ra không phải chỉ là chụp được những tấm hình đẹp.
Trung thành với quan điểm nội dung là cái quyết định, họ xuyên qua lớp
hình thức hời hợt bao bọc bên ngoài, tìm đến cái cuộc đời bên trong của
người phụ nữ này. Và họ đã sung sướng đến phát rồ. Họ đã có cả một kho
để tài. Seo Ly thật là một điển hình của một cuộc đời phụ nữ Mèo bị vùi
dập trong thung lũng đau thương, nhờ ánh sáng cuộc đời mới, nay đã nở
hoa trên đỉnh non xanh thắm. Tiểu sử của nàng, chỉ nàng là không hay biết,
vì nàng không biết đọc, được tất cả các cấp lãnh đạo thuộc làu. Mười ba
tuổi nàng là con dâu gạt nợ. Khổ sở quá, nàng bỏ nhà chổng, và làm gái
gầu phàng ăn ở không công ở nhà lý trưởng. Rồi nàng lại bị gả bán lần thứ
hai. Rồi lần thứ ba. Biết bao ê chề, đau đớn nàng đã trải qua trong thời ly
loạn, lúc trời thảm đất sầu, khi mặt đất chỉ là máu và nước mắt.
 

    “Seo Ly, bông hồng rừng thơm ngát”. “Hòn ngọc nơi biên ải: Seo
Ly”. “Người đẹp huyện xa: Seo Ly”. “Seo Ly, một cuộc đổi đời”. “Seo Ly trà hoa nữ”. “ Seo Ly, hoa hậu xứ Mèo”. “Seo Ly - chứng nhân lạc quan
của lịch sử bi hùng”. Liên tiếp trên các trang báo tỉnh và trung ương là các
bài viết về nàng. Sau các bài báo là thơ. Có đến một chục nhà thơ chưa hề
đến đất này mà lại có thơ về Seo Ly, tặng Seo Ly. Đến nỗi thi sĩ huyện lẻ,
kỹ sư canh nông Quốc uất tức, phải nghiến răng ken két: “Toàn là bọn nhà
thơ rởm. Họ có sự dồn tích và khai phóng, thăng hoa như ta đâu!”.
 

      Seo Ly thực sự đã bước sang một khúc ngoặt mới của đời người.
Nàng được bổ sung vào Ban chấp hành huyện hội. Đại hội năm sau nàng
trở thành phó chủ tịch. Rồi nàng vào Đảng và hết kỳ dự bị thì được bầu
làm ủy viên dự khuyết huyện ủy.
 

    Là kẻ có công đầu phát hiện, nay thấy Seo Ly thăng tiến vậy, lẽ ra
ông Páo phải vui lắm. Nhưng trái lại, ông cứ lì lì. Có anh kích ông: “Tiếc

công đắp đập be bờ...”. Ông cũng im thít. Chỉ có rượu mới cậy được miệng
ông. Ông đập đít chén, chửi:
 
 
 

[1]
    - Chung cào nả , thằng Tráng khôn quá con cáo!
    Bạn rượu hỏi. Ông hất hớp rượu vào họng, chép môi:
    - Uống rượu thì cả hai thằng cùng say chứ, sợ gì!

 

    Khẩu khí như vậy chứng tỏ ông Páo coi xoàng ông Tráng. Mà cũng
phải. Đồng tuế, đổng khóa. Thuở còn đi học trường Đoàn, đêm đêm rủ
nhau đem sáo đến thổi ở đầu hồi nhà mấy bà góa, bị chó đuổi cắn rách ống
quần, như nhau thôi. Có gì mà lạ nhau, đằng sau cái áo chức vị nhỉ?
 

    Đùng cái, một đêm xuân nọ cây cỏ trở giấc hứng tình vì ngọn gió ấm,
phố huyện đang mơ màng, bỗng bật hồng huyên náo như có giặc cướp.
 

    Từ trên căn gác của mình, nhìn xuống, Tống thấy một đám đông ba
bốn chục người đèn đuốc ầm ĩ từ phía cơ quan huyện ủy kéo xuống. Trung
tâm đám người là ông Tráng, tay bị trói quặt ra sau, mặc độc cái áo chàm,
hai ống chân trần đầy lông đen. Quanh ông tua tủa súng CKC của dân
quân. Ông Tráng ngơ ngác: “Ơ kìa, tôi sang buồng cô ấy xin tí dầu xoa.
Tôi đau bụng mà”. Gã quét chợ trong đám đông vây quanh, hoa chân múa
tay vẹo miệng khoái trá, cất giọng véo von: “Dù cho trăm khéo ngàn khôn.
Đến cửa nhà l. bảy vía còn ba! Há! Há!”.
 

    Kẻ nào dám đứng ra tổ chức rình bắt quả tang ông Tráng trong cảnh
huống trai trên gái dưới với Seo Ly?
 

     Không nói, ai cũng biết. Phải là tay có thế lực lắm mới điểu động
được cả tay súng dân quân tham gia việc này. Không nói nhưng ai cũng
biết thừa tên tuổi kẻ đa mưu túc trí và thần thế nghiêng trời lệch đất chủ
mưu sự việc động trời này! Biết, nhưng chả ai nói ra! Nói làm gì!
 

   Ông Tráng bị cách chức bí thư huyện ủy. Chủ tịch Páo từ nay kiêm
luôn cả nhiệm vụ nọ. Nhưng được hơn một tháng ông Páo cũng giữ không
nổi chức vụ vinh quang ấy. Không phải vì ông kém cỏi, định ra chủ trương
sai lầm hay là hữu khuynh, cứ để mặc dân trồng lén cây thuốc phiện. Mà là
vì ông giẫm vào lốt chân ông Tráng.

 

   - Nhiều lần rồi! - Ông phó bí thư bực bội nói trong cuộc họp kiểm
điểm sai lầm của ông Páo. - Chúng tôi đã hội ý, nhắc nhở, góp ý. Nói xa rồi
nói gần. Rồi cảnh báo. Rổi nhờ cả vợ đồng chí Páo khuyên bảo chồng.
Nhưng, đồng chí Páo bỏ ngoài tai tất.
 
 

   - Ôi, cái này không bảo được đầu!
   Nghe thấy có người nói vậy, ông phó bí thư trợn rách mắt:

 

   - Nói thế không nghe được! Ta phải dùng nghị lực, phẩm chất cách
mạng để giữ gìn tư cách chứ! Thật là nhục! Để cả thằng quét chợ nó khinh!
 

   Ông phó bí thư nhận trách nhiệm quyền bí thư. Và Seo Ly bị hạ tầng
công tác, bị điều xuống làm cấp dưỡng cơ quan.
 

    Nhưng, chẳng bao lâu sau đó, ông phó bí thư được mang tên là Phó
Gầm. Không phải vì ông mới tậu được chiếc xe máy Start, mỗi lần qua
phố, chiếc xe nó gầm điếc tai bà con. Mà vì ông phải chui vào gầm giường
Seo Ly, khi tự vệ cơ quan phá cửa vào bắt quả tang ông đang rúc váy nàng.
 

    Seo Ly, người đàn bà khuấy đảo đời sống thường nhật buồn tẻ! Nàng
chính là thủ phạm, là kẻ khởi xướng những hành động sôi nổi và ly kỳ của
cánh đàn ông: các cuộc rình rập, theo dõi đuổi bắt, lật mặt nhau, có nguyên
cớ là đàn bà. Nhờ nàng, tình trường phố huyện xưa nay lặng tờ, uể oải
bỗng như tăng đôi sinh lực, sống hoạt hẳn lên. Từ nàng, bắt đầu nảy sinh
các cuộc đánh ghen dữ dội của cánh đàn bà. Nhờ nàng, đàn ông bỗng dồi
dào năng lực yêu và đàn bà bỗng diêm dúa, tơ tuốt và phong tình hơn.
Nàng cho mọi người thấy cuốn sách vĩ đại của thiên nhiên được viết bằng
các khúc ca hoan lạc. Hương thơm của các chuyện trăng gió giờ đây át cả
mùi đồng ruộng thanh tao bấy lâu được coi là chủ thể của đời sống. Nàng
bổ sung một khoảng trống hụt trong đời sống con người, khiến cho mọi
người ngộ ra điều quan trọng, rằng bấy lâu họ sống mà không biết mình
đang sống. Nhờ nàng, mọi người cảm được cái thú vui vô tận của đời sống
dục tình và chốn bồng lai cực lạc của đời sống lứa đôi. Nhờ nàng, những
kẻ đần dại nhất, dù trong phối cảnh tầm thường của đời sống phố huyện,
nhận ra mỗi ngày sống vẫn là một ngày vàng vậy cần phải tận hưởng cho
đầy đủ các phương diện.
 

    Seo Ly - cái năng lượng khổng lồ, cái mãnh lực xung thiên. Nàng
đánh thức những tiềm ẩn, nàng tạo nên những cơn phấn hứng ngút trời.
Nàng là mẹ đẻ của các giai thoại, truyền kỳ. Nàng sinh ra các nhiếp ảnh kỳ
tài. Nàng là nữ thẩn, là người mẹ của thi ca.
 

    Nàng như bậc vua chúa có quyền lực đổi thay cả tập tục sinh hoạt.
Nàng biến đổi bộ mặt phố xá, con người, từ một gã quét chợ oặt èo đến
bậc quan chức đóng ở thang bậc nhất nhì hàng huyện.
 

   Seo Ly, nàng không là Bao Tự, Tây Thi, Đát Kỷ, nhưng từa tựa các
mỹ nhân nọ, nàng đã kết thúc mấy triều đại quan chức huyện nhà. Seo Ly cái nhân tố báo động, gây bất ổn định của xứ sở!
 

   Chuyện của nàng, chuyện về nàng, yêu thay, nhưng cũng lo thay vì hệ
quả của nó là nó đã vượt qua biên giới huyện nhà. Giám đốc Sở Công an
tỉnh dẫn cả một đoàn nhân viên tin cẩn vào huyện, gặp hết người này đến
người kia, cuối cùng, gặp Tống, hỏi:
 
 

   - Hay là Seo Ly do địch cài vào để phá ta?
   Tống cười phá:

 

   -  Không phải thế đâu! Nếu theo mẹ tôi kể thì từ hổi còn trẻ, nàng đã
[2]
làm điên đảo cả các binh thầu, seo phải , lý trưởng và các trùm thổ phỉ
cơ. Để tôi nhớ dần... rồi kể lại cho mọi người nghe nhé...
 
 

                            
*

 
 

   Ngôn đã hết hạn lưu đày, trở về bệnh viện huyện với một tập thơ gần
trăm bài thơ tình. Quả là những bài thơ hay. Chàng kỹ sư chán quê biết
không đọ tài nổi liền giấu biệt bản thảo thơ của mình và lảng tránh câu
chuyện có dính dáng đến sự sáng tạo nghệ thuật cần tài năng thiên bẩm và
học hành chu đáo này.
 

   - Khung thẩm mỹ vốn rộng. Tôi thích nghe chuyện thật. Thật như hạt
lúa, hạt đậu. Chúng cũng mang nhân tính. - Một bữa Quốc nói.
 

   Ba người bạn lại ngồi bên nhau quanh chiếc bàn nhỏ và Tống bắt đẩu
nhớ lại chuyện mẹ đã kể về Seo Ly.
 
 

                             
*

 
 

    Cái đẹp, cũng như cái tài của con người, nó rất giống cái cây, bông
hoa. Mẹ tôi bảo vậy. Tống nói. Phải có thời gian cây mới lớn, hoa mới nở.
Đặc sắc ở chỗ cái đẹp, cái tài của người thực tài, thực đẹp là nó lâu bền,
gần như cùng tồn tại với đời người.
 

      Chín mười tuổi Seo Ly là cái gậy đuổi lợn vứt bờ rào. Mười hai,
[3]
mười ba tuổi, nàng là cái bóng thất thểu, vẹo vọ vì cái lù cở
nặng địu
sau lưng.
 

   Nhưng, mười lăm tuổi, nàng như được trời ban phép lạ, biến đổi từng
ngày, chính là một hôm mẹ tôi bảo: “Lạ quá, tao ngửi thấy mùi con cầy
hương ở người nó”. Hương thơm hắt ra từ người con gái, đó là điều xưa
nay vẫn được nói tới, nhưng chả ai tin. Sao lại không tin? Cây còn tỏa mùi.
Hoa còn tỏa hương. Lẽ nào người, tinh túy của muôn loài, lại không vậy?
Đám đàn ông nhận biết mùi hương ở nàng tất nhiên là thính nhạy hơn mẹ
tôi. Trong đám đó, kẻ có cảm giác sắc bén nhất lại là những người giàu.
Nghiệm ra, giờ cũng vậy thôi, có giàu sang, phú quý mới biết thưởng thức
cái đẹp, cái kỳ thú ở đời. Chứ còn đã nghèo kiết, lo ăn lo mặc không xong,
thì còn biết đến cái gì nữa, ngoài cái dạ dày.
 

   Nhận ra mùi hương đặc biệt ở người phụ nữ dậy thì ấy trước hết là
seo phải họ Lý và lý trưởng Cử A Tỏa. Lý seo phải là một người đàn ông
dài ngoẵng, nhưng săn chắc như một sợi song đá. Lý trưởng Tỏa trái lại,
giống một con bò mộng, hung hăng và tợn bạo. Khác nhau vậy, nhưng họ
giống nhau ở khoản dâm bôn vô độ. Ông nội Lý seo phải chín mươi tuổi
còn mọc răng và phạm tội ổi tiết với đứa cháu gái chín tuổi. Còn lý trưởng
Tỏa thì nghe đồn: Cái công cụ dùng trong tính giao của hắn thì to khỏe
cương cường chẳng kém gì Lao Ái, tức cái tên vờ đóng vai quan hoạn để
thỏa mãn thói dâm đãng của Triệu Cơ, mẹ đẻ Tần Thủy Hoàng.
 

   Thâm thù giữa hai nhà này cũng chỉ quanh cái chuyện tranh cướp đàn
bà. Họ đào mồ cuốc mả nhau cũng là do chuyện ấy. Và tất nhiên, bao giờ
Seo Ly cũng là nguyên do của cuộc tranh chấp giữa họ. Thoạt tiên, Lý seo
phải rình nàng tắm suối, vồ được cắp về. Nhưng ba ngày sau, Tỏa cùng
một đám trai làng nửa đêm đột nhập trang ấp Lý seo phải, cướp lại được.
Seo Ly là cái máng lợn bị tha đi, đá lại trong những ngày đó. Có điều lạ là
cả hai đều hết sức cay uất, khí giận tích đầy người, vì dẫu giữ được nàng
trong tay vài ba hôm, nhưng họ vẫn chưa hề chiếm đoạt được nàng, chưa
đụng tới thân thể nàng, chưa thấy được nàng, chưa được nàng chấp nhận.
Chà!
 

    Thói đời, chưa được nếm trải, càng say. Nhưng, muốn say phải có
lực. Đoản hơi, yểu lực hơn nên cuối cùng Lý seo phải chịu thua. Và lý
trưởng Tỏa đã hớn hở cắp con gà sống thiến đến nhà Seo Ly, rập đầu trước
bố mẹ nàng. “Thôi thì gạo đã thành cơm. Bố mẹ thách bao nhiêu cũng xin
chịu nhận”. Lạ thay, que thách vừa trao và gạo dẫu đã thành cơm, thì Tỏa
lăn cổ ra chết. Chết ngay trong lúc hung hăng chiếm hữu thân xác thơm tho
của nàng, chết như kẻ leo núi cao quá, đứt hơi đằng ngực mà chết.
 

    “Tao sợ quá. Vì vậy rất mê nàng mà đành phải để mẹ bán nàng cho
một bào trưởng bên Tàu”. Sau này, trùm phỉ Phếu, con trai Tỏa, tầm sự với
bạn y vậy.
 

    Người Tàu bên kia biên giới giỏi xem tướng mạo đàn bà lắm. Với họ,
người đàn bà đẹp tất nhiên phải là sự chưng cất, chọn lọc, nhưng vẫn phải
sống động, tự nhiên. Họ hơi sợ mùi hương toát ra từ thần thể nàng, có cái
gì đó trái với thông lệ, nhưng lại thấy ở đó cái phần gần gụi với bản
nguyên động vật thời sơ thủy và nhất là nhận ra giá trị sử dụng, hưởng thụ
khoái lạc ở nàng. Và thế là kiệu đón, lọng che, kèn sừng dê inh ỏi ngày nhà
chồng đón rước nàng. Nàng đi rồi, buồn đấy, nhưng thôi, cũng là xong
một kiếp người, và loại trừ đi một nguyên cớ của hỗn loạn bao năm trời
nơi thôn bản.
 

   Ấy vậy mà mới qua một vụ lúa nương đã lại thấy Seo Ly cưỡi ngựa,
với váy áo xúng xính, vòng cổ vòng tai xênh xang trở về làng. Tưởng nàng
về quê thăm mẹ. Thì nàng bảo: “Ông bào trưởng cho tôi về. Ông ấy không
ngủ được với tôi. Tôi là cái hoa đực, là cái hoa ăn thịt người”.

 

   Nàng nói thản nhiên, như mắc chứng lãnh cảm, trong khi đám đàn ông
vây quanh nàng tròn mắt sợ hãi và động lòng trắc ẩn.
 

   Nàng trở về với đời người phụ nữ Mèo lầm lụi đã quen. Còn tối trời
đã dậy xay ngô, đồ ngô, rồi bọc rúm rím, đặt vào lù cở, đi đến nương trời
mới sáng tờ mờ và từ đó chài chãi trong nắng gió, cho tới tận trăng lên.
Kiếp người có sướng vui, sầu khổ, âu cũng là cái lẽ thường tình.
 

   Đã tưởng vậy là xong, nào ngờ lại không phải vậy.

 

   Hoa vẫn tỏa hương. Và nàng, cái tố chất kỳ lạ nhất của tự nhiên, cũng
tỏa hương. Qua tuổi hai nhăm, nàng bước vào thời kỳ các xung lực kích
ứng tràn đầy, nảy nở tốt tươi và nhuần thấm hơn cả thời thiếu nữ. Hương
sắc nàng là thứ thiên phú. Chúng tách khỏi bối cảnh, chúng như vật tự thần,
chúng giống các bảo vật của vạn đại.
 

      Nàng là trăng trên trời. Là chim quyên trong các loài lông vũ. Là
măng tre trong các loại rau ăn. Là quả vài trong các thứ trái cây. Là mùa
xuân của thiên nhiên.
 

      Nàng là đàn bà hơn tất cả đàn bà. Vì nàng gầy thèm muốn được
chiếm ngự, thỏa lạc của đàn ông. Cơn rừng động, đất rung khởi sự tự nàng.
Đàn ông trong bản lẩn lượt thảy đều rơi vào vòng giậm giật rửng mỡ, dù
cơm chưa ấm cật, áo chưa đủ che da.
 

    Thoạt đầu là anh chàng gù hàng xóm bên tả. Tiếp đến là ông thợ rèn
hàng xóm bên hữu. Nhưng chẳng một kẻ nào hé răng được một lời nói thật;
họ đặc biệt sĩ diện trong việc chinh phục đàn bà. Thế là đám thiêu thân, đàn
ông cả bản, cả xã, cả tổng, nối nhau lao vào ngọn lửa tình rừng rực. Điểu lạ
là đam mê xảy ra với họ chỉ có một lần. Họ chỉ là những thanh đóm cháy
veo trong lò nấu luyện, trong hỏa diệm sơn triệu độ.
 

    Kẻ xứng đôi vừa lứa với sắc đẹp thánh thần, và ham muốn phi phàm
của nàng chỉ xuất hiện những năm tao loạn. Thật đúng với câu thành ngữ:
gái thời bình, trai thời loạn. Phếu, con trai của lý trưởng Cư A Tỏa đã khởi
nghiệp và nổi danh tức khắc vì tính đầu bò đầu bướu và phản trắc của y.
Một đêm, y lôi kéo được cả nghìn trai Mèo, dấy binh chiếm huyện lỵ và

hơn một chục xã vùng cao, mưu bá đồ vương, nghênh ngang một cõi biên
thùy biệt lập.
 

   Chả có thằng đàn ông nào mà không mê gái đẹp. Chả có bậc vua chúa
nào mà không dùng quyền lực chiếm đoạt gái non. Phếu cũng vậy. Vênh
vang anh hùng cái thế, sau khi đã lăn lóc chán chê và dạn dày kinh nghiệm
trong các cuộc tình thô bạo với gái đẹp tứ xứ, y bỗng nhớ đến người vợ ba
của người cha y thuở nào, nàng Seo Ly, người đàn bà bí ẩn ám ảnh suốt
một thời trai trẻ của hắn, kẻ đã gây ra cái chết của cha y - giờ đây y mới
biết được nguyên nhân và tên gọi của cái chết ấy: thượng mã phong.
 

   Đêm đầu chung đụng với nàng, Phếu thủ sẵn một con dao nhọn. Cả
đêm, đôi nam nữ như hai địch thủ đồng cân đồng sức vào cuộc giao đấu.
Sáng hôm sau, tên lính hầu vào dọn phòng, cuộn lại và bê đi một cái đệm
lau nhàu nát và đầm đìa máu tươi.
 

   Phếu tuyên bố: Y đã khám phá ra bí mật và là người đầu tiên sở hữu
được nàng thực sự. Nhưng, khốn nạn thân y, năm ngày sau, y chết cái chết
từa tựa cha y.
 

                             

 

*

 
 

   Bác sĩ Ngôn cắn môi, hai mắt đờ ra một giây. Không còn cái vẻ lãng
du trên khuôn mặt điển trai vốn dĩ nọ. Anh nghiêm nghị như đứng trước
một ca mổ. Ngôn nói, lạnh lùng như một kẻ ngoài cuộc hoàn toàn:
 

   - Ông trời chơi khăm. Tung ra đời một cái đẹp, nhưng bí hiểm. Về
phương diện y học, tôi công nhận chuyện Tống kể chính xác. Seo Ly bị
một thứ bệnh thi thoảng đàn bà hay bị mắc. Không biết, có khi lấy nhau
đàn ông không thực hiện được nghĩa vụ làm chồng và đời sống vợ chổng
sẽ chẳng bao giờ có sinh khí.
 
 

    Quốc lầm thầm:

      -  Tự nhiên luôn kỳ quặc vậy: Có hoa ăn thịt người đấy, Tống ạ.
Nhưng kỳ quặc hay không kỳ quặc, chẳng qua cũng là những khái niệm do

con người đặt ra. Cuộc sống nó là vậy. Thẩm mỹ là một cái khung rộng, có
nhân tính.
 

    Ngôn lắc đầu:

 

    -  Tôi nghĩ: Seo Ly vẫn là cái gì siêu thường. Nàng trội bật lên, ra
khỏi khung cảnh. Nàng...