Mục lục
Chương 1: Kiều Mạch Trắng
Chương 2: Đường Biên Giới Màu Đỏ
Chương 3: Những Ngày Xa Xưa
Chương 4: Cá Nướng Úp Vung
Chương 5: Vệt Ký Ức Trên Đồi
Chương 6: Cánh Chuồn Trên Vùng Quai Xanh
Chương 7: Bầy Đom Đóm
Chương 8: Đỉnh Núi Hoa Đào Nở
Chương 9: Cánh Ban Rơi Trong Gió
Chương 10: Ma Rắn
Chương 11: Trăng Trôi Chân Cầu
Chương 12: Đi Qua Mùa Thu
Chương 13: Về Đêm
Chương 14: Phố Cối
Chương 15: Vòm Trời Của Mẹ
Chương 16: Nước Mắt Đàn Ông
Chương 17: Đàn Bà Đẹp
Chương 18: Mộ Núi
Chương 19: Cát-sê của VIP
Chương 20: Qua Một Mùa Hoa
Chương 21: Nắng Cuối Rừng
Chương 22: Hồn Piêu

TRUYỆN NGẮN HAY 2018
Nhiều Tác Giả
www.dtv-ebook.com
Chương 1: Kiều Mạch Trắng
Chiều ở rừng, khúc củi cháy chưa hết, trời đã tối. Lửa cháy lan man suốt
đêm. Nếu không có lửa, Liều cảm thấy đêm không dứt, cứ đêm mãi. Lều
nương nhờ ngọn lửa mà bớt lạnh.
Đêm nào cũng thế, đợi con cú trên ngọn cây Tống quá sủ già kêu lên vài
tiếng, thì Liều mới yên tâm ngủ. Em trai Liều ấy, mười tám tuổi mà sợ tiếng
cú, chả bao giờ dám ngủ lại rừng một mình. Liều thì ngược lại. Tiếng cú cô
đơn cứ đều đặn mỗi đêm lại khiến Liều thấy bớt trống trải, lạnh lẽo.
Đàn dê nhà anh trai Liều đông nhất Ma Quái Hồ. Gần trăm con. Trong
đàn, duy nhất có một con dê trắng. Anh trai Liều định bán đi con vật lạc lõng
ấy nhiều lần, nhưng Liều giữ lại. Vì trong số những con dê cái đẻ, con trắng
ngoan nhất. Để lấy lòng thằng em chăm chỉ, nên anh trai Liều giao hẹn. Nếu
con dê trắng đẻ ra con nào trắng, thì đều thuộc về Liều.
Hai năm nay, kể từ khi anh giao hẹn, con trắng đẻ thêm bốn lứa, tổng
cộng chín con, chả có con dê con nào trắng cả. Hằng đêm, cứ thấy tiếng cú
kêu, là ngoài chuồng dê có tiếng cọt kẹt. Rồi Liều nghe tiếng kêu rất quen
thuộc của con dê trắng. Tiếng kêu rất khẽ. Giống như tiếng rên cho một vết
thương trên cơ thể mà đêm về, gió lạnh khiến vết thương buốt nhức.
Bố mẹ Liều về đất, về núi hết cả rồi. Nhà có năm anh em, ba trai hai gái.
Chủ nhân của đàn dê hơn chín chục con này là anh trai cả. Anh chị thuộc diện
giàu có ở bản. Anh giàu lên là vì đàn dê đấy. Ngoài đàn dê ra, còn có mấy
con trâu, mấy con ngựa. Cỏ gần thì ít, cỏ xa mới nhiều. Đàn dê lại đông và

chúng khỏe phá nên việc lùa đi về rất khó khăn. Hơn nữa, những con dê cái
chửa, đi xa thế không tốt. Nên hai năm nay, dê và trâu ngựa đều ở lại rừng.
Mấy anh em đã làm chuồng trại chắc chắc, sạch sẽ, ấm áp cho đàn dê.
Chuồng chia làm ba ngăn. Những con dê đực giống và dê thịt ở chung một
ngăn. Là ngăn rộng nhất. Những con dê nuôi con bú ở chung một ngăn.
Những con dê cái sau khi đã lấy đực ở riêng một ngăn.
So với cái chuồng dê, thì cái lều cỏ của Liều nhỏ bé và sơ sài hơn rất
nhiều. Chị dâu cả, tính rất khó hiểu. Chị thường ghét những gì mà các em
chồng thích. Từ món ăn, cho đến đồ mặc, cho đến cả con dê trắng. Chị rất
ghét con dê trắng, chỉ vì Liều và Sò đều thương nó. Thế thôi. Con dê trắng
hiền lành, là giống dê núi bản địa còn sót lại trong đàn. Còn lại, hầu hết là
giống dê nhập khẩu từ nước ngoài về. Liều thấy anh trai bảo thế.
Bọn dê ấy cao to, lông mịn dày, ăn khỏe, chóng lớn, phù hợp với cái xứ sở
rét mướt này. Giữa đàn dê ấy, con dê trắng bé nhỏ, lọt thỏm, bụi bặm bùn đất
khiến màu lông trắng của nó trở nên lem nhem, nhọ nhĩnh, đôi khi còn xù lên
xơ xác. Nên hễ nhà có công việc gì, thì việc đầu tiên là anh bàn chuyện thịt
con dê trắng. Như biết cái án tử treo trên đầu mình, con dê trắng chửa đẻ liên
tục.
Cứ đều đặn mỗi năm hai lứa. Mỗi khi đến gần ngày đẻ, bụng nó tròn xoe,
ục ịch, chân nó ngắn nên đi lại rất khó khăn. Nó thường tụt lại cuối đàn.
Những lúc nó lại gần Liều, cọ nhẹ đầu vào bắp chân Liều là ý nó muốn nhờ
vả. Liều lại cần mẫn dùng tay xoa nặn bầu vú cho nó. Xoa cả cái bụng đang
cuộn lên từng chặp. Nó căng sữa đấy mà. Sữa con dê trắng rất đặc nên những
con của nó đều mập mạp, chóng lớn.
Mấy lần, chính Sò và Liều đỡ đẻ cho con Trắng lại rừng đấy. Những con
dê mẹ khác, đẻ xong thì đòi ăn nhau thai cho nhanh lại sức. Còn con Trắng
thì không. Nó chỉ lẳng lặng nhìn theo nắm nhau Liều bỏ vào cái xô nhỏ và

mang đi. Mang đi đâu thì nó làm sao mà biết. Nhau của những con dê khác,
Liều đều mang về cho anh trai, chị dâu chế biến làm thức ăn.
Nhưng nhau của con Trắng thì Liều thường đem chôn ở mảnh nương giáp
khe suối. Vì chị dâu ghét con Trắng, thì ghét luôn là nắm nhau của nó. Nhiều
lần, con Trắng còn mò vào tận lều, đứng đó mà nhìn lên chiếc chõng làm
bằng trúc của hai anh em. Nó như muốn nói gì đó mà không thể. Anh chị
ghét con Trắng bao nhiêu thì Liều và Sò thương nó bấy nhiêu. Thương cái
cách nó lân la đến gần những con dê đực phong độ nhất đàn mà gạ gẫm.
Thương cái cách nó nhường nhịn con và đồng loại mỗi khi cả đàn ùa đến một
vạt rừng nhiều cỏ nào đó.
Thương cả tiếng kêu khi đến kì của nó. Tiếng kêu vừa nhỏ bé khiêm tốn,
vừa thống thiết dai dẳng. Có lần, con Trắng kêu ròng rã mấy đêm mà không
được, Liều chủ động chọn một con dê đực khỏe nhất và lùa nó đi cùng con
Trắng đến một chỗ vắng vẻ. Vì Liều biết, nếu con Trắng, chỉ chậm một lứa,
hoặc sẩy một lứa, thì cầm chắc là anh cả sẽ thịt nó. Hoặc bán nó.
Đến giờ, anh trai cũng không hiểu nổi, tại sao, một con cái xấu xí như thế,
lại luôn đẻ con đều đặn nhất đàn. Một hôm, sau tiếng cú kêu, Liều không thấy
tiếng rên rỉ của con Trắng. Liều trằn trọc không ngủ. Liều vùng dậy, tìm đèn.
Thì đèn hết pin. Liều thổi lửa, đập nát ống nứa khô làm đóm, châm lên và soi
ra chuồng dê. Cả đàn dê, con thức, con ngủ lố nhố trong chuồng.
Khu dành cho dê nuôi con bú, những con cái đang kêu khe khẽ vì bị con
rúc vú đau rát. Khu dành cho những con dê cái chửa là yên ắng nhất. Chúng
nằm nghiêng, mắt lim dim, nhưng chưa ngủ đâu. Không thấy con Trắng đâu.
Liều hốt hoảng. Không phải Liều sợ chị dâu phạt. Sợ anh trai mắng. Mà Liều
sợ ai đó làm gì con Trắng rồi. Lúc mặt trời tắt bóng. Chính tay Liều lùa
chúng vào chuồng mà. Rồi cẩn thận xích con chó vào cột lều.
Con chó chưa sủa tiếng nào. Liều cũng chưa ngủ phút nào. Vậy con Trắng

đi đâu? Cả đêm ấy, Liều thức trắng, mắt cay xè. Sáng hôm sau, sau khi dặn
dò Sò cẩn thận, Liều về bản từ lúc tơ mơ. Khi qua suối, Liều thấy một phụ nữ
mặc áo trắng muốt đang ngồi nghịch sỏi trên bờ. Liều không dám nhìn kỹ,
chỉ liếc qua rồi chạy về. Tới đầu nhà, đã thấy tiếng anh trai đang quát tháo ai
đó.
Vào nhà, thì thấy đứa con gái anh đứng dựa cột, mắt hoe đỏ. Ra thế. Liều
đi ra bếp, thấy anh đang mài dao. Liều đánh bạo. Anh ơi! Mất con dê trắng
rồi. Anh trai mở to mắt, cộc lốc. Mất thật hả? Liều gật đầu. Chị dâu chưa rõ
đầu đuôi đã gào lên ngoài sân. Đồ chúng bay ăn hại. Cút khỏi nhà tao! Ai
nuôi chúng mày từng ấy năm? Ai cho chúng mày cái chữ cô giáo? Ai cấp sắc
cho chúng mày? Ai chuẩn bị bạc chờ ngày chúng mày lấy vợ? Mà chúng mày
hại tao? Cút hết cả đi...
Liều đứng đến chục phút. Thấy anh trai không nói gì. Không rõ ý anh thế
nào. Anh muốn Liều đi như chị dâu bảo, hay anh muốn Liều ở lại? Liều vào
nhà, chọn mấy bộ quần áo cho vào túi đeo bước ra sân. Chị dâu chạy theo,
giằng lấy cái túi, dốc ra đất, nhặt lấy cái áo chàm cúc bạc. Chị lấy răng rứt hết
hàng cúc bạc ra, ngậm đầy một bên má. Còn cái áo, chị lấy dao băm nát trước
mặt Liều. Chị có quyền làm thế. Vì cái áo ấy, chị vừa sắm cho Liều tháng
trước.
Liều bặm môi. Thấy nước mắt mặn chát. Liều cúi xuống, nhặt những thứ
cũ kỹ cho vào cái túi đeo lên vai, bước đi. Đến bờ suối, Liều dừng chân vì
đâu đó vang vang đến lời bài hát quen thuộc. Tóc mai như dựng lên. Mỗi
bước chân Liều như có ai đang dõi theo. Liều về đến lều thì trời đã trưa. Ăn
vội bát cơm nguội còn lại từ đêm trước. Hai anh em bổ vào rừng tìm kiếm
con Trắng.
Nhưng ngày ngắn quá, chưa kịp thấy đã lại tối rồi. Liều biết. Nếu không
tìm thấy con dê, thì hai anh em không có đường trở về nhà anh cả nữa. Chị
dâu đuổi, nhưng không phải là đuổi hẳn. Đuổi hẳn thì lấy ai chăm nom đàn

dê, đàn trâu ngựa? Chị dâu lại đang chửa đẻ đứa thứ tư.
Nghe thầy cúng nói, đứa này sẽ là con trai. Chị dâu đuổi đi, mà kể lể như
thế, có nghĩa là đuổi Liều vào rừng. Là đi tìm bằng được con vật về. Chứ
Liều và Sò, sức dài vai rộng, sợ gì không có miếng ăn, không có áo mặc. Liều
chỉ sợ tình anh em như bát nước vơi đi, như sừng rượu nhạt đi thôi. Dù không
ai nghiêng đổ. Không ai pha thêm nước vào. Vì thế, phải tìm bằng được con
dê trắng.
Hai anh em đi hết mọi ngõ ngách trong rừng Sảng Ma Sáo. Chân tay bầm
tím vì gai và đá sắc. Mắt hốc đi vì thiếu ngủ, lo lắng. Suốt hai ngày trên núi,
hai anh em mò về bản, điệu bộ thiểu não, quần áo lấm lem, mặt mũi nhọ
nhem. Chị dâu không đổ thêm nước vào nồi canh, không bỏ gạo vào nồi mà
nấu thêm. Cũng chẳng nói gì, dù hai đứa em chồng về đúng bữa trưa. Chị
cũng không dừng lại, vẫn ăn đủ bốn bát như mọi khi. Ba đứa con gái của anh
chị cũng thế. Chúng ăn một mạch rồi đứng dậy.
Chỉ có anh trai, khề khà chén rượu thóc ngồi lâu. Đợi khi vợ và các con
gái đứng lên cả rồi. Anh mới bảo hai thằng máu mủ ngồi xuống mâm. Mỗi
đứa sức trai, phải năm bát mới no. Thì giờ chia nhau phần cơm của anh. Mỗi
đứa vơi hai bát. Vì anh trót đã ăn một bát rồi. Mấy miếng tiết bò xào với hoa
gừng, chị dâu gắp vào bát anh làm mồi nhắm, anh lại chia đều vào bát hai em.
Cả ba anh em không nói với nhau lời nào.
Vì nhìn mặt hai thằng, là anh biết, chúng nó không tìm thấy con dê ấy.
Đôi mắt anh cả như muốn bảo. Đấy, tao nghe chúng mày, nên giờ mới mất
toi hai triệu bạc, đợi khi Liều và Sò húp xong bát nước canh để củng cố cái
dạ dày vẫn còn rộng chỗ chứa thì anh cả bảo. Mỗi đứa làm hớp cho ấm bụng.
Rồi anh đưa cái ấm sứ sứt vòi lên miệng, nhấp một ngụm sau đó đưa cho
Liều.
Liều cầm cái ấm rượu, lòng rưng rưng. Vì cái ấm còn khá đầy. Liều đưa

mắt liếc ra sân. May quá, chị dâu không nhìn vào. Liều kín một mồm đầy, từ
tốn nuốt rồi đưa cái ấm cho Sò. Cảm giác nồng độ cào vào ran rát cả khoang
miệng khiến Liều dễ chịu hẳn. Khác với Liều, Sò đưa ấm rượu lên mồm, cứ
ngụm một, như kiểu trâu be bú mẹ ấy. Hớp nào lỉm luôn hớp ấy. Uống rượu
trong ấm là sướng nhất trên đời. Giống như rượu sừng trâu của người Mông
ấy.
Anh nào tục rượu, không ai biết, anh nào hèn rượu, cũng không ai biết. Cứ
thế uống và truyền tay nhau thôi. Khi cái ấm rượu chỉ còn vỏ thì ba anh em
mắt đỏ hoe. Liều mếu máo. Anh đánh em đi. Sò cũng sụt sịt. Anh đánh em,
mắng em đi, phạt chúng em đi, thật nặng vào… Nhưng anh cả im lặng. Giá
như anh chửi ầm lên như chị dâu. Giá như anh lạnh lùng như mấy đứa cháu.
Giá như anh không nhường cơm. Giá như anh không nhường rượu. Thì
đêm nay, Liều và Sò còn được ngủ trong nhà. Đằng này, hai thân thể rã rượi
mệt mỏi, chỉ kịp xuống bếp lấy gạo, lấy muối, lấy mỡ và ít ớt khô rồi lại tấp
tểnh lên đường. Đấy là thông điệp từ sự im lặng của anh. Rừng Sảng Ma Sáo
là khu rừng lớn nhất nối Ma Quái Hồ với dãy Phan Xi Păng bạt ngàn. Nếu
con dê trắng đã đi qua rừng Sảng Ma Sáo về bên kia ngọn núi thì cầm bằng là
mất trắng. Hai anh em đến lều thì đã quá muộn. Con chó thấy chủ thì nhảy
cẫng lên mừng rỡ, sủa thành tiếng.
Liều lấy đèn pin quét qua chuồng dê, thấy cả bọn đang thiêm thiếp. Đi
sang khu chuồng trâu, đếm đi đếm lại. Vẫn đủ tám con. Hai anh em trở về
lều. Lịch kịch nhóm lửa. Được lửa rồi mới nhớ ra là hết nước. Mỗi anh em
bốc nắm gạo sống nhai. Con chó cũng tiến lại gần Liều. Liều xòe bàn tay ra
cho con vật liếm gạo sống. Sò chưa đợi tiếng cú kêu thì đã ngủ. Tiếng ngáy ồ
ồ của thằng trai mười tám mới thấy thanh thản làm sao. Còn Liều thì không
thể ngủ. Cứ chống cằm ngồi trên chõng nhìn lửa đang tàn đi.
Thế rồi, tiếng con cú đã rúc lên ba tiếng đều đặn. Liều thấy bồi hồi đến lạ.
Liều như nghe tiếng con dê trắng kêu. Vẫn tiếng rên rỉ đớn đau ấy. Lẫn làm

sao được. Liều xách đèn pin chạy ra chuồng dê. May quá, con dê trắng đã về.
Đang tì bụng lên văng chuồng mà thở. Liều đi đến, mở cửa chuồng cho con
Trắng vào. Thấy nó nấn ná. Liều vỗ vào đầu con dê trắng mà mắng. Mày làm
chúng tao khốn khổ mấy hôm nhá! Con dê rên lên mấy tiếng vui mừng. Liều
sờ tay xuống bụng nó. Khấp khởi. Hay là mày có rồi? Bụng mày lép mà.
Nhưng phập phồng sao ấy. Mày đẻ cho tao một đứa thật trắng. Trắng muốt
nhé.
Liều đi vào lều. Kể với Sò nghe là đã thấy con Trắng. Sò mừng lắm, từ đó
đến sáng, Liều không nghe thấy nó ngáy nữa.
Lâu lắm, dễ đến hơn hai tháng mới thấy Liều về nhà. Anh trai mừng lắm.
Mấy lần về lấy gạo, muối, mỡ gần đây, toàn là Sò thôi.
Đang mừng vui thế, mà nghe Liều xin anh chị cho được ra ở riêng, tự làm
tự ăn thì anh cau mặt lại, buồn ỉu.
Anh đưa mắt cho chị dâu. Chị dâu thoăn thoắt bốc nắm ngô hạt ném ra
sân. Tay chị cầm hòn đá sắc liệng vào giữa đám gà túm tụm tranh ăn. Một
con lăn ra giãy giãy. Chị dâu ra nhặt con gà, đem vào bếp làm thịt. Anh cả lại
mang rượu ra. Anh em mà lại. Dao chém nước sao có thể lìa.
Trong bữa ăn, anh kể, ở Ma Quái Hồ, xưa có người đàn ông kì lạ. Ông ta
có bốn cánh tay, bốn bàn tay. Làm gì cũng trôi chảy thuận lợi và nhanh gấp
ba người thường. Ông ta vốn nổi tiếng về sự liều lĩnh và nóng nảy. Một hôm,
trong lúc lau chùi cái bình gốm quý của tổ tiên năm đời để lại, một bàn tay sơ
ý để tuột, chiếc bình vỡ tan. Giận quá, ông ta lấy dao chặt đứt phăng bàn tay
ấy.
Lạ thay, máu không chảy và cũng chẳng đau đớn gì. Với ba bàn tay, ông
ta vẫn là người giỏi giang nhất bản. Một hôm đi rừng về, gặp con hổ mang
chúa to bằng bắp tay đang lè lưỡi ra hù dọa. Chuyện bé tí. Chỉ cần dùng một

bàn tay như người thường, ông cũng bắt được. Nhưng do sơ ý và chủ quan,
nên con rắn độc đớp vào một ngón tay trên bàn tay được ông giao nhiệm vụ
ấy.
Thay vì chặt ngón tay, ông ta tiện dao, chém luôn cả bàn. Chỉ vì, hậu đậu
mà nên nỗi ấy, không nhanh thì còn mất mạng ấy chứ. Cũng chẳng đau đớn
gì cả. Ông ta ghét sự cẩu thả, thiếu tập trung của những bàn tay ấy. Với hai
bàn tay còn lại. Ông trở về giống tất cả những người bình thường. Và chả
mấy ai còn nhắc đến ông cả. Trong khi ấy, vợ ông, liên tục nói ông vô dụng.
Trước đây, ngày bổ hai đống củi to. Dùng hai búa một lúc. Giờ chỉ được một
đống.
Vì làm trong tinh thần không thoải mái mà ông còn để búa đập vào chân.
Tức quá. Ông lấy dao phạt luôn cánh tay trái còn lại. Lần này thì máu chảy
rất nhiều. Và vô cùng đau đớn. Ông gần như ngất lịm đi. Vợ ông cởi ngay
chiếc thắt lưng phụ nữ bằng vải bông trắng trên người, băng vào vết chém,
chả mấy chốc mà chiếc thắt lưng đẫm máu.
Và từ đó đến cuối đời, người đàn ông đó chỉ còn một cánh tay, một bàn
tay và không bao giờ nguôi tiếc nhớ những cánh tay đã mất.
Kể đến đó. Người anh trầm giọng xuống, nói tiếp. Anh em ta, như những
cánh tay trên một cơ thể, nếu các em bỏ anh đi thì coi như anh vừa tự chặt tay
mình. Các em có biết vì sao thắt lưng của phụ nữ Dao Ma Quái Hồ luôn
nhuộm màu đỏ như máu không? Là để nhắc nhở con người ta không thể bội
bạc nhau đấy. Anh em không thể bỏ nhau đấy!
Một lần nữa, anh cả lại trói giữ Liều và Sò bằng một sợi dây vô hình
nhưng vô cùng bền chặt. Lời nào của anh cả cũng biết đường đi sâu vào ngực
Liều. Khiến Liều đau quặn và cay mắt. Xong cuộc rượu, anh cả đưa cho Liều
một số tiền và bảo. Ngày mai, anh sẽ chăn dê, các cháu sẽ chăn trâu ngựa.
Hai em lên phố mà chơi cho khuây khỏa. Tiền này đủ để vui say và sắm hai

chiếc áo ấm cho mùa đông tới. Nhìn các em rách rưới, lòng anh cũng lạnh giá
lắm.
Sáng hôm sau, đợi Sò về. Mượn xe máy của anh trai, hai anh em lên phố
chơi. Ở chợ, trong quán rượu, Liều gặp một ông già người Dao, người cùng
làng nhưng lang thang trên phố bán dao lâu rồi. Ông trêu Liều. Mày lên phố
tìm vợ à? Cẩn thận nhé. Nếu không lại cưới được đứa vợ áo trắng!
Liều giật mình. Vợ áo trắng là sao? Ông già mỉm cười. “Là đứa người
ngoại tộc. Không biết trồng lanh xe sợi. Không biết nhuộm vải. Không biết
thêu thùa. Chỉ biết đem tiền của chồng lên chợ mua quần áo đẹp mà mặc.
Những đứa ấy, nếu không tự may quần áo mặc, thì chết đi, thần linh cũng
không nhận. Nếu muốn được tổ tiên tha thứ, thì khi chết, phải mặc nguyên đồ
trắng và chôn theo một ít lá chàm”.
Liều thấy tóc gáy mình dựng ngược lên. Và có cơn gió rất lạnh tạt qua
mang tai. Liều nhớ đến người đàn bà áo trắng bên suối. Mẹ Liều mất khi Liều
bảy tuổi. Thằng Sò có năm tuổi. Nên kí ức về mẹ mù mờ lắm. Mấy năm sau
ngày mẹ mất, thì bố Liều cũng mất. Bố chết vì đi đám giỗ về qua suối lũ, cái
chân, cái tay đều say rồi, không bơi được, bị lũ cuốn đi. Đến bây giờ cũng
chả ai biết bố ở đâu.
Về đến nhà đã lưng chiều, thấy anh trai đang ngồi hút thuốc, Liều chạy lại
hỏi. Anh ơi, hồi mẹ chúng ta mất, mẹ mặc áo gì? Anh cả nhìn Liều một lúc
như cố nhớ rồi nói. Mẹ chỉ được mặc áo trắng thôi. Mẹ là người Tày mà. Chứ
không được mặc lồng ra ngoài bộ quần áo chàm nữa như những người đàn bà
Dao bình thường khác vẫn mặc khi chết. Liều hỏi tiếp. Thế nhà ta đã cúng
chay cho mẹ chưa? Anh cả lắc đầu. Chưa em ạ. Cả bố và mẹ chúng ta đều
chưa được cúng chay. Nghĩa là, chưa ai được giải thoát khỏi ngục tối. Cũng
chưa ai được tắm thơm, được phục sức và đưa về quê cũ Dương Châu. Anh
cũng muốn làm lắm chứ. Nhưng chưa thấy bố mẹ báo mộng gì cả nên cũng
không dám nhờ thầy tào chọn ngày.

Vừa nói, anh vừa đưa tay quệt qua mắt. Liều run bắn người. Nhìn kỹ mặt
anh, thấy mặt anh có vết máu. Liều vội hỏi. Sao mặt anh có máu? Anh cả mồi
điếu thuốc thứ hai rồi trả lời. Anh giết con dê trắng rồi. Hôm nay sinh nhật
chị dâu mà. Để nó làm gì. Có phen, anh em ta mất nhau. Nó đã bỏ ta đi một
lần. Thì nó cũng sẽ đi được lần nữa.
Liều thảng thốt giây lát rồi đứng bật dậy, chạy thẳng ra bờ suối. Sò lóc
nhóc chạy theo. Chỗ con vật đã giãy giụa, cát đụn lại từng đống và những vệt
máu đã khô sậm lại. Ra thế. Anh trai cho tiền để Sò và Liều lên phố. Để
không ai cứu được con vật đáng thương ấy.
Sò bốc nắm cát có máu con Trắng, đưa lên mũi ngửi. Rồi nó buông tay,
cho nắm cát rơi vào trong cổ áo, luồn qua da thịt buồn buồn, nhột nhạt.
Những cơn gió từ trên rừng Sảng Ma Sáo cứ cồn quặn như vướng mắc chi
đó không về được bản. Nước suối thì cứ vỗ vào đá bồm bộp như cái tiếng đập
tay vào đùi đầy bất lực của hai thằng trai mới lớn. Tối mịt, hai anh em mới
thất thểu trở về nhà. Thấy anh trai đang chúc tụng mọi người. Mọi người
chúc tụng chị dâu. Bụng chị dâu to kềnh càng. Cái xà tích bạc từ cổ sà xuống,
vắt sang hẳn một bên.
Anh trai phải uống cả phần chị nên say quá. Thấy hai đứa em về, anh cầm
chai rượu, lảo đảo đi ra. Nhưng anh vướng cái chân ghế, loạng choạng ngã
xuống.
Liều và Sò vực anh vào giường. Anh đập chân xuống giường mấy cái.
Liều thấy trong nhà có mùi gì đó vừa lạ vừa quen. Giống máu, nhưng không
hẳn là máu. Mùi ấy, Liều đã gặp rất nhiều lần kể từ khi nghỉ học, về chăn dê
cho anh.
Liều chạy ra chum nước, múc một bát đầy, mang vào, vẩy vào mặt anh cả.

Anh choàng tỉnh, ngơ ngơ ngồi dậy. Liều cắn môi, hỏi anh. Anh để đâu rồi?
Anh trai ngơ ngác. Cái gì cơ? Con. Các con của nó đâu? Anh trai lấy gót chân
dện xuống giường hai cái. Liều cúi đầu. Thò tay vào gầm giường, lôi ra cái
chậu nhôm cũ xỉn.
Liều ngã ngồi xuống đất. Đoạn Liều ngồi dậy, sục cả hai bàn tay vào cái
chậu. Liều nâng lên từng hình hài một. Hai con dê con trắng muốt bằng cổ
tay Liều.
Người Liều lâng lâng trong cảm giác kì lạ. Mấy lần rồi, Liều đón những
con dê con như thế này truội ra từ bụng con Trắng. Mấy lần rồi, tự tay Liều
lót ổ cho mẹ con nó. Nhưng sao lần này, chúng mày không mở mắt ra. Mày
mở mắt ra đi. Chệnh choạng đứng lên đi….
Tiếng anh trai khàn khàn tựa như thầy cúng cúng thông một tuần không
nghỉ. Anh hối hận lắm. Hứa với các em, nó đẻ con trắng là phần các em. Mà
giờ thì…
Liều ngồi dậy, nhìn anh không chớp mắt. Liều nhớ đến những hôm con
Trắng bỏ đi. Nghe nói, bên kia rừng Sảng Ma Sáo, trong đàn dê của người
Mông, cũng có những con đực màu trắng. Liều nhìn anh trai, mắt Liều nói.
Anh ơi! Năm nào anh cũng làm sinh nhật chu đáo cho vợ anh, các con gái
anh. Vậy mà, có cái tiệc cúng chay cho bố mẹ chúng ta, anh không làm được
là sao?
Anh trai Liều nhìn xuống đất, mắt anh nói. Em ơi, phận đàn bà nước chảy
bọt trôi. Đàn bà con gái Dao ta, sống có ngày sinh, chết không có ngày giỗ.
Em biết mà. Sao em nỡ lòng ghen tỵ với chị dâu em, với các cháu của em,
những người chết không bao giờ cúng giỗ.
Liều như kẻ vô hồn, bê cái chậu nhôm đi ra ngoài theo lối cửa ngách. Bỏ
xa đám đông đang chúc tụng rền rĩ. Liều không ra suối, mà mang xác hai con

dê chưa kịp ngậm vú mẹ ra nương Kiều mạch mép khe nước lớn. Nơi Liều
vẫn chôn những nắm nhau thai của con Trắng.
Mùa này, kiều mạch đang trổ nụ. Liều dùng dao dựa để đào một cái hố
sâu đến đầu gối…Hồi Liều mang hạt giống Kiều mạch về tra trên chỗ nương
hay trồng ngô này. Anh cả bảo. Nhà ta, ngô, gà lợn ăn không hết, mọt đục
đêm ngày. Nhà ta, tháng ba, lúa chưa bao giờ thiếu một hạt, em trồng làm gì
thứ mạch đen này. Chỉ tổ tiên ta, thuở xưa, đói khát, mới ăn đến thôi.
Anh ơi, em thấy kiều mạch ra hoa rất đẹp mà. Ờ. Em trồng kiều mạch là
để dụ gái về à? Muốn lấy vợ rồi à? Nhưng mà, đến giờ, anh vẫn chưa tìm
được người tin tưởng để giao cho trông đàn dê ngựa. Mà em cứ ở rừng mãi
thì sao tìm được vợ cơ? Anh có tội với các em rồi… Một sáng, Liều đang
loay hoay chôn lại cái cột lều bị mối xông một góc thì thằng Sò chạy vào.
Anh ơi! Xuống đây, xuống đây mau. Gì thế? Sò ghé tai Liều thầm thì.
Liều đỏ mặt, tủm tỉm cười. Hai anh em vội vàng ra khỏi rừng. Từ xa, màu
trắng nõn nà tinh khiết của nương kiều mạch trong ánh ban mai rực rỡ khiến
Liều mê mẩn. Chân Liều như bị chôn xuống đất, không thể bước đi. Chính
Liều cũng bị mê hoặc bởi màu hoa ấy. Liều không ngờ, kiều mạch Liều trồng
và chăm bẵm giờ đền đáp anh màu hoa đẹp đến thế. Anh chưa từng nghe nói
đến loài kiều mạch hoa trắng muốt như thế bao giờ.
Lại gần, Sò bấm nhẹ vào tay Liều và kéo Liều ngồi thụp xuống ẩn sau một
búi mua to. Sò đưa tay vén những cái lá ram ráp và thì thào. Giữa nương hoa
trắng, có hai bông màu hồng rất đẹp kìa. Liều khẽ cười. Trời tháng mười lạnh
se sắt khiến má hai cô gái trẻ ửng hồng rạng rỡ. Các cô đang cười và chụp
ảnh cho nhau bằng điện thoại rất tự nhiên. Như thể, cả ngọn núi này, chỉ có
hai cô ấy.
Liều hỏi em. Mày có thích không? Sò hỏi lại anh. Thích, thì mới gọi anh

ra xem chứ. Anh có thích không? Liều gật đầu. Thích, nhưng mà… gái áo
trắng đấy.
Sò, tay mân mê vạt áo chàm bươm rách, ánh mắt mơ màng hướng về phía
nương kiều mạch.
Anh à? Chúng ta lấy vợ ngoại tộc thì đã sao?
Ờ. Chẳng sao cả. Thì kiều mạch ấy, vẫn ra hoa trên đất trồng ngô bao đời
của người Dao ta đấy thôi…

TRUYỆN NGẮN HAY 2018
Nhiều Tác Giả
www.dtv-ebook.com
Chương 2: Đường Biên Giới Màu Đỏ
Kế hoạch được cô âm thầm chuẩn bị, chu đáo đến từng tiểu tiết và bí mật
đến phút chót.
Cầm tấm vé tàu trên tay, cô thấy hồi hộp quá. Tàu rung rinh như đưa
võng. Gió thoảng từ cửa sổ vào như quạt. Và bóng đêm như chiếc màn đã thả
xuống. Cô chìm vào giấc ngủ như đứa trẻ nằm nôi. “Cô ơi, dậy thôi, đến Lào
Cai rồi”.
Cô ngơ ngác ngồi dậy, xấu hổ nhìn quanh. Mọi người đã chuẩn bị để
xuống tàu. Cô luống cuống chải tóc, lấy khăn ướt lau mặt qua loa và lén soi
gương. Cô khẽ cười để kiểm tra lại đôi khóe mắt và cái lúm đồng tiền duy
nhất. Không có gì phải lo cả, ngủ được có khác.
Cô vội vã khoác cái ba lô bằng da xinh xinh lên lưng và bước xuống. “Số
cô đúng là gặp quý nhân. Chuyến sớm nhất đấy, tôi định chạy rồi nghĩ thế
nào lại tạt vào ga”. Cô bị anh phụ gần như nhấc bổng lên xe. Cô khép mình
ngay ngắn, gọn gàng trong một tư thế khó có thể khác được.
Ngồi ở ghế đầu, ngay cạnh anh tài xế. Bên ngoài cô, một gói hàng vuông
vức đề chữ: “Hàng dễ vỡ”. Tay tài xế rủ rỉ. “Đi thăm người yêu hả?”. Cô khẽ
cười và không quên liếc mình qua gương chiếu hậu.
Qua gương, mắt cô chạm vào mắt anh xế, đỏ quạch và mệt mỏi. Anh tài
xế cho xe chạy chậm, thận trọng như thể khi để cô ngồi cạnh bọc hàng dễ vỡ
là cũng tính toán cả rồi. Hỏi thì hỏi thế thôi, chứ nhìn qua hành lí và nét mặt
hành khách là anh biết ngay mục đích chuyến đi của họ.

Người đàn bà đi thăm chồng thì liên tục mở túi, kiểm tra lại quà cáp. Đôi
khi quà chỉ là vài lạng chè hay chai rượu nếp, gói thuốc lào. Mẹ đi chăm con
gái đẻ thì… cứ hễ thấy đàn bà chửa hay con nít là sán sít vào trò chuyện và
ao ước bao giờ cháu nhà mình lớn bằng từng này, biết gọi bà, gọi ông.
Chị em gái đi thăm nhau thì dưa lê dưa chuột qua điện thoại từ lúc lên xe
đến lúc xuống xe, nhà xe mà không nhắc, có khéo còn quên cả túi quà quê
ngay dưới gầm ghế. Cô giáo vùng xuôi lên trên này nhận công tác thì khác
hẳn, nét mặt các cô sinh động không trộn vào đâu được. Lúc âu lo, phấp
phỏng, khi hớn hở hồi hộp, kiểu của đứa trẻ mới trưởng thành còn thiếu đủ
thứ từ kinh nghiệm đến vật chất nhưng lại thừa một thứ đó là lòng tự ái. Hễ ai
vô tình đả động đến điểm yếu của các cô giáo vùng sâu vùng xa là các cô
vùng vằng, giận dỗi.
Dễ nhận diện nhất là các cô gái trẻ đi thăm người yêu là bộ đội. Như cái
cô ngồi cạnh bọc thuốc này chẳng hạn... Hết địa phận thành phố, xe rẽ vào
con đường nhỏ chật hẹp, quanh co và vắng vẻ rợn người. Cô chưa hề tưởng
tượng về Mường Khương thế này bao giờ.
Đường lên mỗi lúc một hẹp và ngoằn ngoèo. Núi cao sừng sững, nhọn
hoắt, vực sâu hun hút, nắng và mây quyện vào nhau chơi vơi trên cao. Bậc
thang lúa chín không đều như những miếng vá vụng trên vạt áo trời màu
chàm cũ nhạt. Những con ngựa gầy liếm sương sớm trên cỏ một cách nhẫn
nại, chẳng thèm để ý vệt khói xe táp vào những bụi cây ven đường.
Cô căng cứng cả người để không làm tổn hại đến bọc hàng dễ vỡ. Anh lái
xe bảo đó là thuốc gửi lên cho bệnh xá đồn biên phòng Pha Long. Nhìn bọc
thuốc, lại nghĩ đến chuyện mấy tháng gần đây anh thưa gọi cô và chẵn cả
tháng hai người đứt liên lạc. Liệu có chút liên quan nào đó không nhỉ? Xe chỉ
dừng ở thị trấn phố huyện. Anh tài xế nói đã liên hệ để gửi cô và bọc thuốc
lên Pha Long.

Vẫn chưa yên tâm, cô e dè tiết lộ, chồng sắp cưới của cô công tác ở đồn
biên phòng Pha Long. Nói thế người ta mới thương và nhiệt tình giúp đỡ.
Quả nhiên, anh lái xe sốt sắng hẳn. Thế anh ấy tên gì? Cô đắn đo một lúc.
Anh ấy tên Bình.
Anh tài xế tròn xoe mắt nhìn cô, rồi quay ngoắt độ, anh ta đổi giọng cáu
cẳn. “Tốt nhất là cô nên điện thoại trước cho anh ấy, chắc là cô tự ý lên thăm
mà không hỏi trước phải không?”. “Đi thăm người yêu sao phải xin phép, tôi
muốn lên lúc nào thì lên chứ”.
“Nhưng mà…”.
“Mà sao?”.
“Thôi, cô cứ đi, đến sẽ biết, đã đến đây rồi thì nên biết. Số điện thoại của
tôi trên cửa xe, cô ghi vào nếu cần tôi giúp gì cứ gọi”.
Cô run run, mặt biến sắc. “Anh ơi…”.
Cô định hỏi, đã có chuyện gì xảy ra ở đồn nhưng anh lái đã lên xe, đóng
cửa lại.
Trưa hôm sau, đang thiu thiu ngủ gục trên vô lăng chờ khách, điện thoại
của anh tài xế vang lên, có tiếng sụt sịt. “Anh ơi, làm ơn đợi em, khoảng ba
giờ là em đến thị trấn”.
Anh lái xe nhận ra khách quen, tỉnh hẳn, ngồi ngay ngắn, bụng bảo dạ, đã
nói rồi mà.
Con gái bây giờ đến lạ, người ta đã có vợ con, gia đình, lại còn lăn xả vào,
còn trách ai được. Nhưng cũng tại mình, sao không nói luôn để cô ta biết
đường mà đối phó.

Vợ Bình vừa lên thăm chồng hôm trước, oái oăm thật. Mà lui lại đến hai
tiếng đồng hồ để đợi cô ta là lệch cả lịch trình, có khéo mất việc như chơi.
Đàn ông, xét ra là giống dại dột, dễ mềm lòng, biết thế, chối béng cho đỡ rắc
rối. Nhưng cô ta cũng nên đến nơi ấy một lần cho biết, cho chừa.
Báu gì mấy ông biên phòng, mùa này ruồi vàng đốt cho sưng mặt, vàng
da, chân tay lở loét. Mùa đông thì rét mướt, gần hai chục cây số đường biên,
đi tuần, đá nó xé cho rách cả cẳng. Đồn có nhúm người, việc thì hằng núi. Tội
phạm ma túy, giết người, trốn nã có, buôn bán trẻ em phụ nữ có, âm mưu
chống phá có…
Dân Pha Long lại cổ hủ lạc hậu. Ốm đau, bệnh tật, cãi vã, mâu thuẫn, cái
gì cũng mời đến biên phòng. Vừa giúp dân khai hoang, trồng lúa trồng ngô,
lại giúp dân làm đường, dựng nhà. Vừa trồng rừng phòng hộ, lại tư vấn dùng
thuốc chữa bệnh. Vừa vận động kế hoạch hóa vừa vận động bà con chăn nuôi
gà, lợn…
Chưa kể đến việc phải rải lực lượng ra tăng cường cho thôn bản, cho xã.
Nói chung là những ông lính biên phòng ở đây còn hơn đàn bà bận con mọn.
Đâu phải biên phòng là chỉ canh mấy cái cột mốc, máu đổ xuống nhiều khi
không vì mấy cái cột mốc biên giới, mà vì cái cột mốc niềm tin bao lần đứng
trước nguy cơ bị lung lay. Kẻ thù thì nham hiểm mà dân mình thì hiểu biết ít,
lại cả tin, thật thà.
Giáo viên là chúa viển vông, cứ tưởng bộ đội là của quý, của hiếm, nhăm
nhăm vồ lấy. Cứ tưởng chỉ có mình mới hiểu được, chia sẻ được khó khăn
với các ông ấy. Nhầm to, còn khướt mới hiểu hết, còn khướt mới thông cảm
hết. Đến cột mốc đổ bằng bê tông còn xê dịch, còn nhắc chỗ này, đặt chỗ kia
thì nói gì đến duyên phận, thề bồi. Thề thì thề, khối cô sau khi “thực mục sở
thị” cái chốn thâm sơn cùng cốc ấy thì chuồn luôn, mất tăm mất tích.
Ở đâu hòa bình, bình yên, chứ biên giới thì không, lúc nào cũng căng

thẳng. Chưa kể, giờ này còn những thôn bản vẫn chưa có điện, chưa có nước
sạch, chưa có lớp học, trạm xá, chưa có đường ô tô đi, vẫn là đường mòn,
đường rừng, khúc lầy lội, đoạn cheo leo, chênh vênh miệng vực. Cái đường
ấy, chỉ có dân đi, ngựa đi, mấy ông cán bộ xã đi, mấy ông biên phòng đi, còn
các cô giáo thì phải xem xét chán, xem xét kĩ, kẻo hận. Dân nghèo mà chưa
lo xong cái ăn no, cái ngủ ấm thì nói quái gì đến “phòng tuyến nhân dân”…
Càng nhích sang chiều, nắng càng gay gắt. Anh rút điện thoại gọi. Thuê
bao không liên lạc được. Khách đã lác đác lên xe, lau mồ hôi và giục giã xe
chạy cho mát. Dính dáng vào cái thứ gái thành phố kiểu gì cũng rách việc đây
mà. Thời gian bò bệt theo ngọn nắng già nhô dần lên đỉnh núi nhọn hoắt, nơi
có treo cái cột sóng viễn thông, treo cho oai, lúc nào mạng cũng tậm tịt.
Phố xá héo quằn quại trong cái nắng đầu hè, chẳng có ai thèm mở cửa
bước ra đường cả. Chính vì cái sự tậm tịt, lúc có lúc không nên anh lái cứ gọi
cầu may.
Đây rồi, anh gần như quát lên. “Đến đâu rồi? Không nhanh tôi mặc xác
cô”.
Lại tiếng sụt sịt. “Em đến chỗ tảng đá to bị lăn ra đường rồi, làm ơn đợi
em”.
“Điên à! Chỗ nào chả có đá lăn…”.
“Yêu với chả đương, chuyến này về sợ Mường Khương đến già.
Nhớ với chả mong, rồi đây khiếp sợ Pha Long bảy đời”.
Mấy câu thơ này anh học lỏm từ mấy cô 'bỏ của chạy lấy người'' đấy.
Đúng bốn giờ kém mười lăm, cái “nghiệp chướng” của hành trình mới tất
tả chạy đến cửa xe, rối rít vẫy gọi. Sướng chưa, đường quang chả đi lại quàng

bụi rậm, vợ nó không táng cho què cẳng là phúc rồi. Cô vẫn thu lu ở ghế đầu,
ý tứ ngồi sát cánh cửa. Hai mắt trũng sâu, thâm quầng. Vầng trán nhợt nhạt.
Không son cũng chẳng phấn. Hôm qua là công, hôm nay đã thành gà rù.
Nước mắt cô cứ tiếp tục ứa ra, xe chồm qua một cái ổ gà là nước mắt lại
văng xuống. Anh tài xế nhìn thấy mà ...